AGİT Nazizim ve Stalinizmi kınadı. Moskova rahatsız oldu

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Parlamenter Asamblesi (AGİT PA) Cuma günü, Nazizim ve Stalinizmi kınayan bir kararı kabul etti.

"Bölünmüş Avrupa yeniden birleşti: 21.yy da AGİT bölgesinde insan haklarını teşvik ve sivil özgürlükler" başlıklı belge Vilnius'ta AGİT PA toplantınsının son gününde kabul edildi. Avrupalı Parlamenterlerin girişimi desteğiyle kabul edilen karar 23 Ağustos'u, bundan 70 yıl önce imzalanan Molotof-Ribbentrop anlaşması gününü, Stalinizm ve Nazizim Kurbanlarını Anma Günü olarak ilan etti.

Karar Litvanya'dan (Litvanya parlamentosu vekili Vilija Aleknaite Abramikiene) ve Slovenya (Robert Batelli)'dan delegelerin girişimleriyle çıktı. Karar 20.yy Avrupa'sında insan hakları ve özgürlüklerin ihlalleri, savaş suçu ve insanlığa karşı suçlar meydana getiren iki büyük totaliter rejim Nazi ve Stalinist rejimlerinin hâkim olduğunun altını çizdi.

Nazi ve Stalinist geçmişin övüldüğü halk törenleri düzenlemekte dahil olmak üzere totaliter rejimlerin övülmesi bağlamında derin endişeler dile getirilirken, neo-Nazizim de dahil ekstrem rejimlerin muhtemel güçlenmesi tehlikesi konusunda uyarılarda, belgede ayrıca belirtildi. Karar AGİT üye devletlerine tarihi ve siyasi arşivlerin açılması çağrısında bulunurken, yabancı düşmanlığı ve saldırgan milliyetçilikle de mücadele edilmesi çağrısında bulundu.

AGİT PA kararı, Rus delegelerin protestolarını ayaklandırdı. AGİT'teki Rus delegasyonu başkanı Aleksander Kozlovskiy, "faşizmin mağlup edilmesine kararlı bir katkı sağlayan" Stalin'in Sovyet Birliğiyle Nazi rejimin aynı ölçekte değerlendirilmesinin, "tarihin bir ihlali" olduğunu söyledi.

Kozlovskiy dolayısıyla görevinin bölmek değil birleştirmek olan AGİT'in işi bölmeye zorladığına inanıyor. Rusya delegasyonu başkanı "çatışmaya götürmeyen bir dille konuşmanın mümkün olduğu" konusunda umudunu dile getirdi.

Rus Devlet Duma Meclisi daha önce "tarihi yanlış şekilde değerlendiren ve yorumlayan" organizasyon ve birimlerin ceza soruşturmasına maruz kalacağını belirten bir kararı kabul etmişti.